Jyoti Mistry: AIR 2016/17
Hoe kan artistieke expressie theorie uitdagen of alternatieven ervoor bieden?
“I saw this residency as an opportunity to enter a new environment and experiment with ways in which my being a filmmaker informs my teaching practice. Research in more orthodox university settings is currently being challenged through artistic research. Knowledge production is no longer being exclusively expressed in prescriptive forms that are text-based or published texts. Instead they may take the form of exhibitions, installations, material objects and other linguistic paradigms – in this case film,” schrijft de Zuid-Afrikaanse beeldend kunstenaar Jyoti Mistry in haar AIR-publicatie Places to Play.
Als filmmaker en theoreticus verbindt Jyoti filmmaken met theoretisch onderzoek naar ideeën. Ze laat zich inspireren door historische en politieke contexten en bevraagt heersende ideeën door tegenhegemonische vertelstrategieën te verkennen. Deze strategieën bieden kunstenaars ruimte om alternatieve uitdrukkingsvormen in film te onderzoeken. Zo kunnen kwesties als culturele specificiteit en het belang van persoonlijke geschiedenissen en verhalen een tegenwicht vormen tegen de geschiedenissen die door dominante paradigma's worden gecreëerd – vooral in een koloniale context.
In haar verkenning van verschillende vertelstrategieën heeft Mistry diverse formaten en genres uitgeprobeerd om te ontdekken hoe het onderwerp en de inhoud van een project het beste kunnen worden uitgedrukt. Dit artistiek onderzoek heeft onder andere geresulteerd in de 24-kanaals gesynchroniseerde audio-video-installatie Building an Invisible City; de projectie Commuting; de geluidsinstallatie A day at the Johannesburg Beach en het drieluik Xenos. Naast deze projecten heeft ze documentaires, experimentele films geschreven en geregisseerd, evenals de speelfilm Impunity, beschreven als een 'post-apartheid noir thriller' over de geschiedenis van geweld in Zuid-Afrika.
Voor haar residency wilde ze zich richten op praktijkgericht onderzoek, met de vraag hoe film niet alleen als artistieke expressie maar ook als onderzoeksinstrument kan worden gebruikt. In haar eigen praktijk gebruikt ze dit instrument om de relatie tussen geografie en geschiedenis te onderzoeken. Deze fascinatie, samen met de sporen van historische routes en de herinterpretaties van cultuur en rituelen door de eeuwen heen, vormt de voedingsbodem voor het project dat Jyoti in Amsterdam ontwikkelde, dat draaide om de historische banden tussen Zuid-Afrika en Nederland.
Samenwerking over deze onderwerpen met de studenten van het masterprogramma stond centraal in haar residency. “Combining my experience as practitioner, garnered over time and through numerous disparate projects, I would describe my role as a facilitator of processes in which students are encouraged to explore and experiment in the ‘teaching-learning’ institution. This contrasts with the notion of the teacher as ‘superior’ or ‘knower,” schrijft ze.
Tijdens haar tijd als AIR werkte ze met materiaal uit het archief van het EYE Filmmuseum, met focus op materiaal over Zuid-Afrika en Indonesië. Naast haar eigen onderzoek – dat resulteerde in de korte film When I Grow Up I Want to Be a Black Man (2017) – werkte Jyoti ook met de masterstudenten, waarbij ze hen uitnodigde om hun eigen onderzoeksvragen tegen dit archiefmateriaal aan te wrijven.
Het resultaat van het studentenproces was een tentoonstelling getiteld Archive as a Place to Play in het EYE Filmmuseum. “My central interest in the process was that it allowed me to mobilise my position as a practitioner concerned with film archives being a resource for reimagining histories, narratives and experiences, letting me bring my practice to the fore as part of the process with the students, while using my research objectives with the archive to enable the students’ own research interests.”
Jyoti Mistry is filmmaker en hoogleraar Film aan de Universiteit van Göteborg. Ze heeft aan veel andere universiteiten gedoceerd als gastdocent of wetenschapper en heeft deelgenomen aan verschillende artist in residence-programma's wereldwijd. Haar artistieke praktijk beweegt naadloos tussen filmmaken en installatiekunst. Haar installatiewerk put uit filmtradities maar wordt vaak gehercontextualiseerd voor galeries en musea buiten de lineaire filmervaring. Ze heeft verschillende veelgeprezen narratieve, documentaire en experimentele films gemaakt. Ze heeft ook veel gepubliceerd over multiculturalisme, identiteitspolitiek, ras en geheugen.
- Jaar
2016